fot. Agata Rybka

 

Zamek Dzikowski w Tarnobrzegu (Dzikowie) to unikatowa rezydencja zasłużonego dla Polski rodu hr. Tarnowskich herbu Leliwa, której początki sięgają XV wieku. Rozbudowywany w XVII i XVIII wieku, w latach 1834-1836 został przekształcony w rezydencję – muzeum. Tym samym – po Puławach, Wilanowie i Lwowie – stał się jednym z pionierskich ośrodków kolekcjonerstwa i muzealnictwa w Polsce. Na zgromadzoną przez Tarnowskich Kolekcję Dzikowską składały się galeria malarstwa europejskiego z XVI – XVIII wieku, biblioteka starodruków oraz archiwum rodowe. Uzupełniały ją cenne pamiątki po bohaterach narodowych Polski i znanych postaciach historycznych m.in. po hetmanie Janie Tarnowskim, księciu Józefie Poniatowskim oraz cesarzu Napoleonie Bonapartem. Zbiory zamkowe słynęły z obrazów Rembrandta, Van Dycka, Sustermansa, Tycjana, Veronesea, Carracich, a także z rękopisu „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. W murach zamkowych miały miejsce wydarzenia o charakterze historycznym, jak Konfederacja Dzikowska 1734 roku czy Zjazd Konserwatystów w 1927 roku. W Kaplicy zamkowej bierze swój początek kult cudownego obrazu Matki Boskiej Dzikowskiej.

W grudniu 1927 roku zamek spłonął, po czym został odbudowany w stylu architektury baroku epoki Wazów. Powstało wtedy dzieło wybitne, będące ostatnią monumentalną realizacją architektoniczną w dziejach ziemiaństwa polskiego. Obecnie zamek, będący siedzibą Muzeum Historycznego m. Tarnobrzega, przywracany jest do dawnej świetności, za sprawą prac remontowo – konserwatorskich realizowanych ze środków miasta Tarnobrzega, funduszy Unii Europejskiej, oraz dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Przewiduje się odnowienie, urządzenie i udostępnienie do zwiedzania blisko trzydziestu wnętrz zamkowych takich jak Kaplica, Biblioteka, Poczekalnia, Gabinet Antyczny, Toaleta i Sypialnia Hrabiego, Pokój Biały, Pokój Żółty, Sala Sejmowa, Sala Konfederacji Dzikowskiej, Kredens, Komnata Herbowa, Pokój Włoski, Pokój Holenderski, Gotowalnia Hrabiny, Archiwum, Gabinet Miniatur, Zbrojownia. W urządzonych już piwnicach z XV-XVII wieku można zapoznać się z archeologią Tarnobrzega i historią zamku, na piętrze funkcjonować będzie wystawa poświęcona dziejom Tarnobrzega oraz liczne ekspozycje czasowe.

W otoczeniu zamku znajdują się relikty fortyfikacji bastionowych z I połowy XVII wieku, park krajobrazowy z przełomu XVIII i XIX wieku, a także zespoły kuchni oraz ujeżdżalni koni i powozowni. Interesujący jest też secesyjny budynek dawnej elektrowni zamkowej z początków XX wieku. W budynkach tych powstanie wysokiej klasy zespół gastronomiczno-hotelowy oferujący swoje usługi dla turystów, uczestników sympozjów i konferencji.